Một góc nhìn khác về nền kinh tế Triều Tiên

8

Theo Geoffrey See, Giám đốc chương trình Choson Exchange – Đồng sáng lập công ty CirCo Vietnam, thì nền kinh tế Triều Tiên đang tăng trưởng rất tốt. Họ đã tập trung qua phát triển bán lẻ và thương mại điện tử như nhiều nước khác. Thứ duy nhất mà họ chưa có chính là thị trường cổ phiếu.

Những nhận xét trên quả thật đã đánh đổ những tưởng tượng của chúng ta về nền kinh tế Triều Tiên trước đây: Lạc hậu, internet là một thứ gì đó xa xỉ, không có buôn bán tư nhân chỉ có mậu dịch nhà nước…

Mà thật ra, cũng không thể trách chúng ta được, khi những thông tin mà chúng ta thu lượm được lại thông qua vài nhà báo phương Tây ít ỏi được chính quyền Triều Tiên cho phép vào ghi hình ở đất nước họ, dưới sự trông nom nghiêm ngặt của chính quyền Kim Jong Un. Những nhà báo đó không thật sự được tiếp xúc với những thành phần cốt lõi của nền kinh tế đất nước này, mà chỉ đang cỡi ngựa xem hoa, bị tống về những vùng sâu vùng xa hoặc các nhà máy lạc hậu. Đó cũng là một cách mà Triều Tiên dùng để che mắt phương Tây.

kinh-te-Trieu-Tien4-768x432

Geoffrey See, cựu nhân viên tư vấn của Bain & Company, người sáng lập tổ chức Choson Exchange cho biết, nhiệm vụ của họ khi vào Triều Tiên là dạy cho các sinh viên đại học cũng như những người trẻ vai trò của phụ nữ trong kinh doanh, sự phát triển địa phương và doanh nhân làm thế nào để trở thành những nhà lãnh đạo kinh tế trẻ.

Geoffrey See đã lăn lộn ở Triều Tiên gần 1 thập kỷ và anh có cái nhìn hết sức lạc quan về sự phát triển kinh tế của quốc gia này. “Tôi nghĩ, trong khoảng 5 năm gần đây, môi trường kinh doanh đã trở nên ổn định hơn. Có một chút ít thay đổi trong cách tiếp cận kinh doanh của người Triều Tiên. Nhiều người trong số họ sẵn sàng mạo hiểm tự mình kinh doanh thứ gì đó nếu họ thấy đáng giá“, See kể.

Đến Bắc Hàn kể từ năm 2010, Choson Exchange đã huấn luyện cho hơn 1.600 người dân nước này về các lĩnh vực trong kinh doanh. Với sự giúp đỡ từ các tình nguyện viên bên ngoài, Choson Exchange cũng thường xuyên tổ chức các hội thảo về kinh doanh trên khắp đất nước Triều Tiên, từ Bình Nhưỡng đến Rason. Ngoài ra, tổ chức phi lợi nhuận này còn nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các trường đại học lớn.

kinh-te-Trieu-Tien2

Mặc dù các chương trình giảng dạy của Choson Exchange không chịu sự kiểm soát của chính phủ, song See và các tình nguyện viên luôn vô cùng cẩn thận, không bao giờ đề cập đến mô hình chủ nghĩa tư bản trong bất cứ bài giảng nào của họ.

Thường khi xem thời sự, chúng ta đều thấy tất cả tin tức đều tập trung vào các chương trình hạt nhân, quân đội mà quên mất rằng, ở đó vẫn có 22 đến 25 triệu dân thường. Nhiều người trong số đó có cuộc sống khá bình thường. Họ cũng cố gắng kiếm sống thông qua việc đầu tư buôn bán. Họ cũng muốn được tiếp cận với thế giới hiện đại, đuổi kịp bước chân của thế giới bên ngoài“, See bình luận.

Hiện tại, người dân Triều Tiên bị 2 tầng cô lập. Chính quyền Kim Jong Un không muốn công dân của mình giao lưu với thế giới bên ngoài, bởi sợ họ nhiễm những tư tưởng không thuần khiết khiến lòng trung thành với nhà nước và triều đại Kim giảm sút. Ngược lại, cả thế giới cũng luôn tìm cách cô lập Bắc Hàn, như biện pháp trừng phạt vì dám liên tục thử tên lửa và hạt nhân bất chấp phản đối của thế giới.

Hậu quả, nền công nghệ thông tin – cổng chính để liên kết với thế giới bên ngoài của Triều Tiên khá tụt hậu. Tuy nhiên, theo See thì dù hệ thống công nghệ thông tin của Triều Tiên không phát triển bằng thế giới, song cũng có những thành tựu nhất định. Ít nhất, nó cũng giúp các doanh nhân trẻ học theo mô hình bán lẻ và thương mại điện tử như các công ty công nghệ cao của láng giềng Trung Quốc.

kinh-te-Trieu-Tien

Kể từ khi dịch vụ 3G xuất hiện năm 2008, đã có hơn 3 triệu người ở Triều Tiên đăng ký sử dụng mạng điện thoại chính thức của chính phủ Koryolink, theo Reuters. Ngoài ra, trong khi người dân Triều Tiên chỉ được sử dụng hệ thống internet đã được chính phủ kiểm duyệt, thì các thành viên của  Choson Exchange vẫn được thoải mái sử dụng internet kết nối với bất cứ đâu, như khi họ ở Singapore hay Mỹ.

“Rất nhiều người Triều Tiên đến Trung Quốc để buôn bán hay thăm gia đình, quay trở lại và khoe những ứng dụng họ đã thấy như WeChat, Taobao rồi nói ‘oh, chúng tôi rất thích nó và không biết liệu có thể tạo ra những thứ tương tự như vậy ở Triều Tiên hay không’. Chúng tôi cũng đã thấy vài app về chuyển phát thức ăn ở trên mạng thông tin nội địa của Triều Tiên“, See tường thuật tiếp.

Có thể, chúng ta không thể đo lường chính xác hệ thống công nghệ thông tin hay nền kinh tế Triều Tiên đang phát triển ở mức độ nào so với thế giới. Nhưng, trong 7 năm ở đây, See luôn thấy kinh tế Triều Tiên phát triển không ngừng. Ví dụ, See kể thêm, có khoảng 5 trang web thương mại điện tử kiểu như Craigslist đã được phát triển bởi các sinh viên trong năm 2017. Một thành viên của chương trình “Phụ nữ trong kinh doanh”, gần đây đã bắt đầu thành lập “Facebook cho các mẹ”.

So sánh với chuyến đi đầu tiên đến đây năm 2007, khi mà điện thoại di động gần như không tồn tại ở Triều Tiên, đất nước này đã thay đổi rất nhiều. “Đầu tóc, màu sắc, xe lửa, tất cả mọi thứ đều khiến tôi nghĩ mình đang du hành ngược thời gian quay trở về thời Xô Viết hoặc thứ gì đó tương tự. Họ sử dụng cùng kiểu điện thoại bàn trong mọi nhà hàng và các hướng dẫn viên luôn cầm điện thoại để gọi tới trạm tiếp theo của hành trình, để chắc chắn mọi thứ đều được sắp đặt một cách hoàn hảo“, See hồi tưởng.

kih-te-Trieu-Tien4

Số liệu gần đây từ ngân hàng TW Triều Tiên cho biết, năm ngoái, đất nước của họ có sự tăng trưởng ấn tượng nhất trong 17 năm qua, thu nhập bình quân tăng lên 1,5 triệu won/năm (1.310 USD/năm).

kinh-te-Trieu-Tien3

Tuy nhiên, vẫn còn một câu hỏi cơ bản mà See bị hỏi suốt từ năm 2010 đến giờ: “Chúng tôi luôn nhận được nhiều câu hỏi về thế nào là một sàn chứng khoán – chúng vận hành như thế nào, thích gì. Chúng tôi luôn phải giải thích với họ rằng, bạn chỉ cần đến nó khi sở hữu một công ty phát triển từ 20 đến 30 năm. Nó không phải là thứ gì đó cần thiết với bạn ở thời điểm này“.

NHAQUANLY