Chiến tranh Trung-Nhật: Cuộc chiến kéo dài hai thế kỷ

19

Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất không chỉ khiến triều đại nhà Thanh lung lay mà còn làm thay đổi cả cục diện địa chính trị Đông Bắc Á cuối thế kỷ 19.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 1

Cuộc chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất diễn ra giữa một bên là Vương triều nhà Thanh và một bên là Đế quốc Nhật Bản từ ngày 1/8/1894 tới ngày 17/4/1895. Cuộc chiến này cũng là cuộc chiến báo hiệu hồi kết của triều đình phong kiến cuối cùng của Trung Quốc khi sức mạnh của nhà Thanh dần suy yếu về cả mặt chính trị lẫn quân sự và họ thua kém Nhật Bản về mọi mặt. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 2

Cuộc chiến này cũng đánh dấu mốc thời gian khu vực châu Á chuyển dịch sự chi phối từ Trung Quốc sang cho Nhật Bản. Đây cũng được coi là một đòn chí mạng, chứng tỏ rằng việc đánh đổi truyền thống lấy hiện đại của Nhật Bản là sáng suốt còn việc bảo thủ, cố giữ gìn các giá trị lỗi thời của Trung Quốc là sai lầm. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 3

Các nhà sử học của Trung Quốc và Nhật Bản cũng cho rằng, cuộc chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất này chính là nguyên nhân dẫn tới cuộc cách mạng Tân Hợi lật đổ nhà Thanh vào năm 1911. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 4

Nguyên nhân của cuộc chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất bắt nguồn từ Triều Tiên. Nhật Bản muốn mở rộng thuộc địa của mình về phía đất liền và mục tiêu đầu tiên của họ là Triều Tiên, một quốc gia được nhà Thanh bảo hộ. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 5

Năm 1876, Nhật Bản ép Triều Tiên phải mở cửa thông thương với họ và bắt quốc gia này tách khỏi nhà Thanh, trở thành một quốc gia độc lập, không còn bị chi phối bởi triều đình Bắc Kinh. Một cuộc đảo chính đẫm máu đã nổ ra ở Triều Tiên khi các nhóm cải cách thân Nhật đã lật đổ giới cầm quyền thân Trung Quốc. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 6

Phe cánh thân Trung Quốc ở Triều Tiên đã cầu cứu viện trợ về mặt quân sự từ nhà Thanh và được chấp thuận. Sau nhiều sự kiện gây hấn giữa Trung-Nhật ở Bán đảo Triều Tiên và cả ở Thượng Hải, Chiến tranh Trung-Nhật chính thức xảy ra ngày 1/8/1894. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 7

Quân đội Đế quốc Nhật Bản tỏ ra áp đảo trên mọi mặt trận với biên đội tàu chiến hiện đại trang bị hải pháo cỡ lớn, cùng quân đội sử dụng vũ khí cách tân của phương Tây, họ đánh bại quân đội nhà Thanh trên mọi mặt trận với chiến thắng áp đảo hoàn toàn. Tranh thủ ưu thế này, Nhật Bản tấn công luôn vào Đài Loan, chiếm toàn bộ hòn đảo này và chiếm luôn cả quần đảo Bành Hồ ngoài khơi Đài Loan. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 8

Chịu tổn khoảng 35.000 quân, Trung Quốc hoàn toàn lép vế và buộc phải nhượng bộ sau 8 tháng giao tranh. Kết quả là Trung Quốc buộc phải công nhận nền độc lập của Triều Tiên, mất hế mọi ảnh hương tới xứ Cao Ly, nhượng Đài Loan, Bành Hổ và bán đảo Liêu Đông cho Đế quốc Nhật Bản. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 9

Ngoài ra, phía nhà Thanh còn phải bồi thường cho Nhật 200 triệu lượng bạc chiến phí. Sau đó, dưới áp lực của các nước phương Tây, Nhật cũng chịu từ bỏ bán đảo Liêu Đông đổi lấy thêm 30 triệu lượng bạc nữa từ phía Trung Quốc. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 10

Có nhiều thông tin nói về việc bồi thường chiến phí mà phía Trung Quốc phải chi trả cho Nhật Bản. Trong đó có tài liệu ghi rằng nhà Thanh phải trả tổng cộng tới 340 triệu lạng bạc bằng nhiều hình thức khác nhau cho Nhật, tương đương với 6,4 lần thu ngân sách của Nhật Bản thời gian đó. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 11

Cuộc chiến tranh Trung-Nhật giúp người Trung Quốc nhận ra rằng, việc cải cách quân đội, trang bị vũ khí phương Tây với số lượng lớn là bắt buộc, không thể trì hoãn thêm nữa. Sau cuộc chiến, nhà Thanh đã tìm mua với số lượng rất lớn các trang bị vũ khí hiện đại hơn cho quân đội của mình, tuy nhiên động thái này của nhà Thanh là quá muộn, quân đội phong kiến Trung Quốc chưa kịp hiện đại hóa, thời đại phong kiến của Trung Quốc đã bị xóa sổ. Nguồn ảnh: Baidu.

Chien tranh Trung-Nhat: Cuoc chien keo dai hai the ky - Anh 12

Việc trao trả lại bán đảo Liêu Đông cũng khiến Nhật bản không hài lòng, nhất là khi Đế quốc Nga thuê lại được bán đảo Liêu Đông từ Trung Quốc vào năm 1898 và bắt đầu… thu phí các tàu buôn của Nhật đi qua đây khiến căng thẳng giữa Nhật và Nga leo thang. Cũng từ cuộc chiến này, Nhật Bản chính thức ngồi “chung mâm” với nước Nga Sa Hoàng, nhà Thanh nhanh chóng bị gạt ra ngoài và hoàn toàn mất vị thế cường quốc ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương lúc bấy giờ. Nguồn ảnh: Baidu.

Tuấn Anh

Nguồn : kiến thức